0

صنایع بالادستی (مخازن، اکتشاف، حفاری، تولید، صنایع آفشور و دریایی)

آموزش جامع مخازن هیدروکربوری نفت و گاز

اسفند ۱۵, ۱۳۹۵ در ۱۰:۳۳ ق.ظ


تبلیغات شما-تصویر زیر تبلیغاتی است و مرتبط به سایت ایران پایپینگ نمی باشد.

مخازن هیدروکربوری به ذخایر زیرزمینی نفت خام و گاز طبیعی اطلاق می‌گردد. سوخت‌های فسیلی در عمق سه تا چهار کیلومتری زمین، در لایه‌های آن و با فشار چند صد اتمسفر بصورت ذخیره می‌باشند. گازهای طبیعی زیرزمینی یا به تنهایی و یا به همراه نفت تشکیل کانسار (معدن) می‌دهند؛ که در هر دو صورت از نظر اقتصادی بسیار گران‌بها می‌باشد. در صورت همراه بودن با نفت گازها در داخل نفت حل می‌شوند، و عمدتاً نیز بهمین صورت یافت می‌گردد و در این رابطه مولفه‌های فیزیکی مواد، حرارت و فشار مخزن تأثیرات مستقیم دارند و نهایتاً درصورت رسیدن به درجه اشباع، تجزیه شده و به لحاظ وزن مخصوص کمتر، در قسمت‌های فوقانی کانسار و بر روی نفت یا آب به شکل گنبدهای گازی قرار می‌گیرند. گاهی در مخازن، گازهای محلول در آب نیز مشاهده شده‌است.

گاز متان در حرارت و فشار موجود درکانسارها متراکم نمی‌گردد بنابراین همیشه بصورت گاز باقی مانده ولی در مخازنی که تحت فشار بالا هستند به شکل محلول در نفت در می‌آید. سایر اجزای گاز طبیعی در مخازن نسبت به شرایط موجود در کانسار در فاز مایع یا فاز بخار یافت می‌شوند. گازهای محلول در نفت به مثابه انرژی و پتانسیل تولیدمخزن بوده و حتی المقدور سعی می‌گردد به روش‌هایی از خروج آنها جلوگیری گردد ولی در هر حال بسیاری از گاز محلول در نفت در زمان استخراج همراه با نفت خارج می‌گردد. در سالهای پیش از انقلاب در صد بالایی از آن از طریق مشعل سوزانده می‌شدو به هدر می‌رفت ولی در سالهای بعد تا بحال بتدریج و با اجرای طرحهایی منجمله طرح آماک از آنها به عنوان تولیدات فرعی استحصالی از میادین نفت کشور به منظور تزریق به مخازن نفتی – تولید مواد خام شیمیایی و سوختی با ارزش استفاده می‌کنند.


مخازن نفتی
با توجه به فشار اولیه مخزن (Pi) مخازن نفتی می توانند به دسته‌های کوچک‌تر زیر تقسیم شوند:

۱- زیر اشباع:
اگر فشار اولیه مخزن (Pi)، بالاتر از فشار نقطه‌ی حباب (Pb) سیال مخزن باشد، مخزن به عنوان مخزن نفتی زیر اشباع طبقه‌بندی می شود.


تبلیغات شما-تصویر زیر تبلیغاتی است و مرتبط به سایت ایران پایپینگ نمی باشد.
@OilAndGas

۲- اشباع:
هنگامی که فشار اولیه مخزن برابر با فشار نقطه حباب سیال باشد مخزن یک مخزن نفتی اشباع نامیده می شود .

۳- مخزن با کلاهک گازی :
اگر فشار اولیه مخزن پایین‌تر از فشار نقطه حباب سیال مخزن باشد مخزن به عنوان مخزن با کلاهک گازی یا دوفازی شناخته می شود در این جا فاز گاز یا بخار از پایین توسط فاز نفت محدود شده است.

✅ نفت‌های خام، گستره‌ی وسیعی از خواص فیزیکی و ترکیبات شیمیایی را می‌پوشانند و معمولا مهم است که بتوان آن‌ها را در گروه‌های وسیعی از نفت‌های مشابه دسته‌بندی کرد:
✔️ نفت سیاه معمولی
✔️ نفت خام با کاهش حجم کم
✔️ نفت خام با کاهش حجم زیاد (فرار)
✔️ نفت خام تقریبا بحرانی

✅ تقسیم بندی فوق، اصولا بستگی به خواص نفت خام از جمله خواص زیر دارد :
✔️ خواص فیزیکی
✔️ ترکیب
✔️ نسبت گاز به نفت
✔️ شکل ظاهری
✔️ نمودار فازی فشار- دما


مخازن گازی

بطور کلی اگر دمای مخزن بالای دمای بحرانی سیستم هیدروکربنی باشد مخزن به عنوان یک مخزن گاز طبیعی تقسیم‌بندی می‌شود. گازهای طبیعی می‌توانند بر اساس نمودار فازی خود دسته بندی شوند که متداول‌ترین آن در چهار دسته به این صورت است:

  • گاز – میعانات گازی برگشتی
  • گاز- میعانات گازی تقریبا بحرانی
  • گاز تر
  • گازخشک

🔹 مخازن گاز- میعانات گازی برگشتی(مخازن گازی غیرمعمول)، (Retrograde Gas Reservoir):
اگر دمای مخزن (T) بین دمای بحرانی (Tc) و خط حداکثر دمای (Tct) سیال مخزن قرار بگیرد مخزن به عنوان یک مخزن گاز- مایعات گازی برگشتی طبقه بندی می شود . این دسته از مخازن گازی نوع منحصر به فردی از سیستم‌های هیدروکربنی هستند که رفتار ترمودینامیکی مخصوص سیال مخزن، عامل کنترل کننده مهمی در فرایند تجهیز و بهره برداری مخزن می باشد.
در اکثر مخازن گاز- میعانات گازی حجم مایع به وجود آمده به‌ندرت از ۱۰ % حجم کل تجاوز می‌کند. مقدار مایع تشکیل شده آن‌قدر نیست که قادر به جریان باشد. باید توجه داشت که این مایع می تواند در اطراف چاه (جایی که افت فشار زیاد است) آن‌قدر جمع شود که جریان دوفازی گاز و میعانات گازی ایجاد کند.
باید توجه کرد که مایع تشکیل شده در این مخازن بسیار غنی است و تر شوندگی سنگ مخزن به این مایع بالاست؛ در این شرایط سنگ مخزن سیال را جذب می‌کند و اجازه جریان یافتن به آن را نمی‌دهد، در نتیجه میزان تولید کاهش می‌یابد. به همین دلیل تلاش می‌شود که در این گونه مخازن حتی الامکان میعانات تشکیل نشود. برای دست پیدا کردن به این مهم با تزریق مجدد گاز به مخزن سعی می شود که فشار مخزن به زیر فشار نقطه شبنم نرسد و میعانات در مخزن تولید نشوند.

🔹 مخزن گاز- میعانات گازی تقریبا بحرانی:
اگر دمای مخزن نزدیک دمای نقطه‌ی بحرانی باشد، مخلوط هیدروکربنی به عنوان گاز- میعانات گازی تقریباً بحرانی تقسیم می‌شود. رفتار حجمی این دستهه از گازهای طبیعی توسط کاهش فشار در دمای ثابت توصیف می‌گردد.

🔹 مخازن گازی تر:
در این جا دمای مخزن بیش از دمای Cricondenterm می باشد. به همین علت با بهره برداری مخزن در دمای ثابت سیال مخزن همیشه در فاز بخار خواهدد ماند. البته همان‌طور که گاز تولید شده به طرف سطح جریان می یابد فشار و دمای گاز کاهش خواهد یافت. اگر وارد ناحیه دو فازی شود فاز مایع هم تشکیل شده و از طریق جدا کننده های سطحی جمع آوری خواهد‌شد.

🔹 مخزن گازی خشک:
مخلوط هیدروکربن هم در مخزن و هم در تاسیسات سطحی به صورت گاز وجود دارد. تنها مایع همراه با گاز در مخزن گازی خشک، آب می باشد. معمولا سیستمی که دارای نسبت گاز به نفت بزرگتر از ۱۰۰ هزار SCF/STB باشد، گاز خشک در نظر گرفته می‌شود.


استخراج گاز

در ایران گاز طبیعی خام را از دو نوع چاه استخراج می‌نمایند؛ روش اول از میادین گازی، مانند میدان گازی خانگیران، میدان گازی تابناک، میدان گازی شانول، میدان گازی هما و میدان گازی وراوی. روش دوم از طریق میادین نفتی، که نفت خام تولیدی آن میادین، حاوی حجم بالایی از گازهای همراه می‌باشد، مانند میدان نفتی اهواز، میدان نفتی آغاجاری، میدان نفتی مارون، میدان نفتی گچساران، میدان نفتی بی‌بی‌حکیمه و میدان نفتی رامشیر.


دریافت فایلهای آموزشی

۱- مبانی مهندسی نفت-۳۸ صفحه- مهدی حسین پور


۲- زمین شناسی نفت-دکتر رضایی-۵۰۶ صفحه

فهرست مطالب

  • مقدمه
  • سیالات و شرایط زیر سطحی
  • خواص فیزیکی و شیمیایی و منشا هیدروکربن ها
  • از ماده آلی تا نفت
  • ارزیابی سنگ منشا
  • مهاجرت نفت
  • سنگ مخزن
  • نفتگیرها
  • پوش سنگ
  • روشهای اکتشاف
  • مبانی نمودار گیری
  • نقشه ها و مقاطع عرضی متداول در زمین شناسی نفت
  • مکانیسم نیروهای محرک و انواع بازیافت در مخازن هیدروکربنی
  • محاسبه ذخیره هیدروکربن
  • مدل سازی حوضه های رسوبی و سیستمهای نفتی
  • مراحل توسعه یک میدان هیدروکربنی
  • هیدروکربن ها در حوضه های رسوبی

۳- مهندسی مخازن نفت و گاز- دکتر علیزاده-دانشگاه امیرکبیر-۱۱۹ صفحه

۴– جزوه مهندسی مخزن۱-دانشگاه آزاد تهران جنوب-۲۱۶ صفحه

۵– جزوه جامع مهندسی مخزن۱- ۲۷۷ صفحه

۶– جزوه مهندسی مخزن۱-دکتر شهبازی-۷۵ صفحه

۷– مهندسی مخزن ۲- دکتر عاشوری-۸۶ صفحه

۸– جزوه مهندسی مخزن ۲-۳۳ صفحه

۹– جزوه شبیه سازی مخازن-دکتر خراط- شامل ۴ فصل

۱۰– جزوه تخمین مخازن اکتشافی-۳۴ صفحه

۱۱– اصول رفتار سیال مخزن-۳۰ صفحه

۱۲– خواص سنگ مخازن-دکتر شفیعی-شامل ۹ فصل

۱۳– جزوه خواص سنگ مخازن-دانشگاه نفت گچساران- ۹۵ صفحه

۱۴– خواص سنگ مخزن-دانشگاه اهواز-۲۳۴ صفحه

۱۵– خواص سنگهای مخزن-دکتر شادی زاده-۵۶ صفحه

۱۶– مشخصات سنگ مخازن-دانشگاه نفت گچساران-۱۳۸ صفحه

۱۷– جزوه مروری بر خواص سنگ مخازن

۱۸– فیلم تزریق گاز به میدان نفتی

۱۹- جزوه انواع روش های اکتشاف چاه های نفتی


۲۰- دانلود کتب انگلیسی مخازن و صنایع بالادستی نفت و گاز از کتابخانه جامع نفت و گاز وبسایت


تبلیغات شما-تصویر زیر تبلیغاتی است و مرتبط به سایت ایران پایپینگ نمی باشد.

مطالب مرتبط زیر را نیز مطالعه نمایید:


راهنمای دانلود یا خرید از وبسایت ایران پایپینگ:

  • آموزشهای رایگان: در هر نوشته وبسایت، فایلها به صورت شماره بندی شده ارائه شده است. کافی ست روی عنوان هر شماره کلیک نمایید تا دانلود مستقیم آن شروع گردد.
  • آموزشهای غیررایگان: دارای یک دکمه خرید هستند. روی آن کلیک کنید تا محصول مورد نظر به سبد خرید شما افزوده شود. میتوانید محصولات دیگر را نیز به سبد خرید خود بیفزایید.
  • پس از افزودن هر محصول به سبد خرید، دکمه خرید به دکمه پرداخت عوض می شود. روی دکمه پرداخت کلیک نمایید تا به صفحه پرداخت منتقل شوید.
  • در صفحه سبد خرید، نام و نام خانوادگی و آدرس صحیح ایمیل و در صورت تمایل شماره تلگرام خود را وارد نمایید.
  • پس از پرداخت، و برای تکمیل فرایند خرید، گزینه تکمیل فرایند خرید را کلیک کنید. توجه نمایید که پنجره آخر را نبندید تا به طور اتوماتیک به صفحه رسید منتقل شوید که نام و لینک دانلود فایلهای خریداری شده در آن موجود است. این صفحه را از دست ندهید.
  • یک نسخه از رسید و لینکهای دانلود برای آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.
  • در صورت بروز هر گونه مشکل، آن را با ایمیل info@IranPiping.ir و یا اکانت OilAndGasAdm@ در تلگرام در میان بگذارید.

@OilAndGas

ما به نظرات پیشنهادی، انتقادی و حمایتی شما نیاز داریم، چند کلمه برایمان بنویسید: