3

اصول، متریال و طراحی پایپینگ / تعمیرات و نگهداری / خطوط لوله انتقال (پایپلاین) / متریال، خوردگی، رنگ، پوشش و حفاظت کاتدی

پیگ و پیگ رانی خطوط لوله

بهمن ۲۸, ۱۳۹۴ ۴:۱۰ ب.ظ

این پیام تبلیغاتی است

چکیده:

✅ پیگ (از انگلیسی PIG که مخفف عبارت Pipeline Inspection Gauge است) وسیله‌ای است مورد استفاده در لوله‌های انتقال سیالات از جمله لوله‌های آب، فاضلاب، انتقال نفت و انتقال گاز. از پیگ معمولاً برای اهداف زیر استفاده می‌شود:
➖ تمیزکاری لوله
➖ ایجاد حائل فیزیکی بین دو سیال متفاوت
➖ نظارت بر بدنه لوله
➖ ضبط اطلاعات هندسی خط لوله

✅ به کار استفاده از پیگ در داخل لوله‌ها، «پیگ‌رانی» گفته می شود. پیگ‌رانی بدون متوقف کردن جریان سیال امکان‌پذیر است.

✅ پیگ‌ها دارای دیسک‌ها و برس هایی هستند که دیوارهٔ داخلی لوله را تمیز می‌کنند. همچنین ذرات معلق و اضافی موجود در سیال به دلیل اغتشاش و جریان گردابی به وجود آمده در سیال جابه‌جا می‌شوند. پیگ‌های عمومی (Utility PIGs)، دارای اندازه‌های مختلف و تعداد سرها (cops) و تعداد برس‌های مختلف است که انتخاب آن‌ها برای کاربردهای مختلف، متفاوت است.

✅ از جمله مزایای استفاده از پیگ‌رانی می‌توان به صرفه جویی، عدم نیاز به شستن با جریان سریع، ایجاد قابلیت نمونه‌برداری سریع و قابلیت استفاده از کنترل‌گر منطقی برنامه‌پذیر یا پی‌ال‌سی (PLC یا Programmable Logic Controller) اشاره کرد. پیگ‌رانی هوشمند، توسط پیگ‌های هوشمند انجام می‌شود که وظایفی از قبیل نظارت بر بدنهٔ لوله و ضبط اطلاعات هندسی لوله را نیز به عهده دارند. در موارد خاص نيز این پروسه ميتواند بدون دخالت دست و بطور اتوماتيك انجام گردد.

✅ پیگ به وسیلهٔ تلهٔ فرستنده (PIG Launcher) وارد خط لوله شده و پس از آن، به وسیلهٔ فشار جریان معمول سیال، داخل لوله حرکت می‌کند؛ تا در انتهای خط لوله، به تلهٔ گیرنده (PIG Receiver) برسد. این تجهیزات معمولا در ابتدا و انتهای خطوط لوله فرایندی یا انتقال نصب شده و مورد بهره برداری قرار ميگيرند. اين دستگاهها امكان ورود و خروج پیگ به داخل لوله ها را فراهم آورده و بدون نياز به قطع جريان اصلي عمليات به سهولت قابل اجرا ميباشد. در موارد خاص نيز این پروسه ميتواند بدون دخالت دست و بطور اتوماتيك انجام گردد.

تله فرستنده ( Launcher ) :
برای ارسال پیگ به درون خط لوله از ابزاری به نام لانچر ( تله فرستنده ) استفاده می گردد ، از آنجا كه قطر پیگها معمولا” از قطر خط لوله درصدی بزرگتر است تا توانایی سیل كردن كامل خط لوله را دارا باشد، برای قراردادن و راندن پیگ درون خط از تله فرستنده یا لانچر استفاده می شود.

تله گیرنده ( Receiver ) :
در عملیات پیگرانی جهت دریافت و خروج پیگ از خط لوله، از دستگاهی به نام رسیور(تله گیرنده) استفاده می كنیم. به مانند تله فرستنده این قطعه نیز از بدنه ای بزرگتر از Reducer خط لوله اصلی تشكیل شده كه به لوله اى با قطر داخلى برابر با خط اصلی، وصل و با یك فلنج و ولو به خط اصلی متصل می گردد.

استاندارد IPS برای پیگ عبارت است از:
IPS-M-PI-70: MATERIAL AND EQUIPMENT STANDARD FOR PIGS


در خطوط لوله انتقال گاز و سيالات و فرآورده هاي نفتي بغير از نفت خام كه ته نشيني موم در جداره داخلي لوله، معظل بزرگي در افت راندمان و بهره برداري ايجاد مي نمايد ساير فرآورده هاي نفتي و گاز نيز عليرغم تصفيه و پالايش به علت وجود و باقيماندن عوامل آلوده به گازهاي دي اكسيد كربن ، هيدروژن سولفوره، رطوبت و ايجاد اسيد هاي خورنده بويژه در خطوط لوله انتقال گاز وته نشيني شن و ماسه و رسوبات نا خواسته ناشي از مواد زائد در جداره دروني لوله ها گاهي محفظه دروني لوله را بحدي تنگ مي نمايد كه موجب افت راندمان و براي انتقال حجم معيني از فرآورده صرف انرژي فوق العاده براي تقويت فشار گازها و سيالات و فرآورده هاي نفتي را طلب مي نمايد.

پيگ وسيله اي است كه پس از قرار دادن در داخل خط لوله به منظور تميز كاري (Cleaning) ، اندازه گيري ابعادي (Dimensioning) و بازرسي (Inspection) در طول خط لوله به حركت در مي آيد . به  استفاده از پیگ در داخل لوله‌ها، «پیگ‌رانی» گفته می شود.

چرا در يك خط لوله پيگ راني صورت مي گيرد ؟Why pig a pipeline?

بطور كلي كليه كارشناسان در صنعت نفت و گاز ، با لزوم پيگ راني در خطوط لوله موافقند اما دلايل انجام پيگ راني هميشه بوسيله همگان بطور كامل قابل درك نيست . در نتيجه برنامه هاي نادرست پيگ راني و يا بكار گيري و استفاده از نوع پيگ نادرست در عمليات پيگ راني ، موجب تأثير عكس در هزينه هاي عمليات و تعميرات مربوط به خط لوله مي گردد . در صنايع مرتبط با انتقال سيالات خصوصاً در صنعت انتقال نفت و گاز و فرآورد هاي آن ، اكثراً زماني به انجام پيگ راني در خطوط لوله متوسل مي گردند كه با مشكل خاصي مواجه گرديده و راه حل ديگري وجود ندارد و در اغلب مواقع اجراي اين عمليات ، نيز بيش از حد ، با تأخير صورت گرفته بنحوي كه خسارات مرتبط به تأسيسات وارد شده و ميليارد ها تومان سرمايه در معرض خطر قرار گرفته است .

استفاده از پيگ مناسب و برنامه پيگ راني صحيح ، به صحت و بهينه نمودن راندمان خط لوله كمك موثري خواهد نمود و موجب ارتقاء ايمني و حفظ محيط زيست و افزايش سود صاحبان صنايع خواهد گرديد . هم اكنون خطوط لوله در زمره اقتصادي ترين و ايمن ترين راههاي انتقال سيالات ( مايعات و گازها )بشمار مي رود . كه اين روش انتقال سيالات  بر دو اصل مهم متكي مي باشد :

۱ – تأسيسات انتقال سيالات بايستي پيوسته در سرويس باشد .

۲- عمليات انتقال سيالات بايد با حداقل سرمايه و هزينة عمليات صورت گيرد .

از اينرو طراحي و ساخت خطوط لوله را بايستي مبتني بر دو اصل فوق بنا نمود ، هر چند كه سرمايه و هزينه در خطوط لوله انتقال و بخصوص خطوط لوله با قطر بالا و طول زياد بسيار سنگين است .

گاهي خطوط لوله از نقطه نظر مالي مطرح مي شود كه بايد آنرا ارزانترين روش انتقال سيالات با توجه به حجم فرآورده قابل انتقال در مقام مقايسه با ديگر روشها دانست ، در حاليكه زماني خطوط لوله از نظر استراتژيكي ، اغلب نظامي ، سياسي و يا بعنوان يك عامل در تجارت بين المللي مطرح مي گردد كه بهر دليلي كه باشد ساخت خطوط لوله هزينه گزافي را طلب مي كند كه بايد بر دو اصل فوق استوار باشد و در طول زمان بهره برداري ، همچنان بمنظور بهره برداري و استمرار بلاوقفه  انتقال سيالات و با حداكثر راندمان همراه باشد .

پيگ ها رل اساسي را نسبت به دو اصل كلي ذيل كه بقا، حفظ و نگهداري خطوط لوله را شامل مي شوند ايفا مي كنند .

الف ) كمك در امر استمرار انتقال بلاوقفه فرآورده و بهره برداري مداوم از خطوط لوله با عنايت به :

۱-خارج كردن هر گونه مواد زائد ناخواسته كه ممكن است بنحوي سيستم را دچار آسيب ساخته و بهره برداري را با وقفه روبرو سازد .

۲-كمك به عدم تشكيل پيل هاي خوردگي

۳-اخذ اطلاعات و پيش بيني هاي بموقع از مسايل در حال تكوين و وقوع در خط لوله .

۴-كسب اطلاعات سوابق و مشاهده هر مسئله رو به رشد ، بنحوي كه منجر به تصميم گيري هاي بعدي شود .

۵-كمك و چاره انديشي در امر از سرويس خارج نمودن خط لوله و دستگاه ها براي آزمايش دوره اي و برنامه ريزي شده .

ب) كمك در ايجاد و تامين بالاترين راندمان با توجه به :

۱- خارج كردن هر گونه بقايا و موائد زائد و ناخواسته از درون خطوط لوله .

۲- خارج كردن مواد رسوبي ، مايع يا جامد كه تشكيل آن بنحوي سبب محدوديت در عمليات انتقال فرآورده گردد .

۳- پايش عمليات انتقال فرآورده با كسب اطلاعات و اطلاع از وضعيت فيزيكي خط لوله .

عموماً  بر قراري حفاظت فني از خطوط لوله و تثبيت راندمان مطلوب انتقال فرآورد ها ، مي تواند تابعي از برنامه ريزي در انجام عمليات پيگراني و تاثيري كه پيگ بر جاي خواهد گذارد داشته باشد .

بطور خلاصه ، انجام عمليات پيگ راني در خطوط لوله به حصول اطمينان از مناسب بودن و صحت عمليات احداث و ساخت خط لوله كمك مي كند .

امروزه پيگها را در انواع و اشكال و باتعداد اجزاء گوناگوني مي سازند كه هر يك براي منظور خاصي بكار مي روند ولي آنچه كه مسلم است ، بكار بردن هر نوع پيگي بهتر از عدم استفاده كلي از پيگ و پيگ راني در خطوط لوله است .


تبلیغات شما اینجا درج می شود

طبق برآورد  از آمار حوادث ، بيش از ۴۰%  از حوادث بر روي خطوط لوله در اثر نيروهاي خارجي وارد بر آن گزارش گرديده كه حاصل از فعاليت هاي ناشي از حفاري در كنار خطوط لوله صورت گرفته است . عامل ۵۰% از كليه نشتي ها را نيروي خارجي وارد بر لوله موجب گرديده و دومين عامل نشتي در خطوط لوله را خوردگي دروني و بيروني سبب شده است .

از مجموعه صدمات وارده  به خطوط لوله ، ۶۴% در اثر نيرو هاي خارجي وارد بر لوله ، ۱۴% اشكالات مهندسي در طراحي و انتخاب مواد و ساختمان  ،۱۳% ناشي از خوردگي و ۹% بقيه را موارد ديگر شامل مي شود .

همانطور كه قبلاً نيز بيان شده پيگ وسيله يا ابزاري است كه بمنظور و اهداف خاصي در درون  خط لوله جاي مي گيرد و با جريان فرآورده انتقالي در خط لوله و با ايجاد اختلاف فشاري در طرفين آن ، طول مسير خط لوله را مي پيمايد .

-پيگ ها معمولاً به سه دسته تقسيم مي شوند :

۱- پيگ هاي معمولي يا خدماتي( CONVENTIONAL PIGS (UTILITY PIGS) (

۲- پيگ هاي هوشمند يا ابزار آلات بازرسي خط لوله (INTELIGENT PIGS)

۳- پيگ هاي ژلي (GEL PIGS)

الف : پيگ هاي معمولي یا خدماتی :

اين پيگ ها شامل پيگ هاي پاك كننده (CLEANING PIG) ،جدا كننده (SEPARTION PIG) و آب زدا (DE WATERING PIG) مي باشد .

ب: پيگ هاي هوشمند :

اين گونه پيگ ها قادر به جمع آوري و ارائه اطلاعاتي از وضعيت غير قابل رويت درون لوله مدفون در خاك بوده بنحوي كه محل دقيق آسيب و علت گسترش آنرا مشخص مي كند  . اغلب مشاهده گرديده است كه بهره برداران زماني متوسل به  پيگ راني در خط لوله  مي شود كه اشكالي در خط لوله نمايان گردد كه بايد اذعان داشت كه بسيار دير است ، در حاليكه جلوگيري بموقع از گسترش هر اشكالي( هر چند ناچيز) ، مي تواند از ايجاد  تخريب و حوادث بزرگ و گسترده  بحدقابل ملاحظه اي بكاهد ، لذا استفاده صحيح و بموقع از پيگ مناسب ، علاوه بر اينكه از وقوع حوادث احتمالي مي كاهد ، بلكه بر راندمان انتقال  فرآورده از طريق خط لوله  نيزتاثير مثبت گذارده و همچنين از آلودگي محيط زيست ( در صورت وقوع حوادث و نشت فرآورده ها به طبيعت) نيز جلوگيري بعمل مي آورد .

  اثر گرفتگي جدار داخلي بر راندمان سیال انتقالي :

با نظري به يك خط لوله ۱۲ اينچ (۳۰۰mm) انتقال آب با طول كوتاه در خواهيم يافت كه چنانچه قطر دروني لوله به نسبت ۵%(۱۵ ميليمتر)توسط مواد رسوبي نرم و هموار كاهش يابد،  ميزان كاهش انتقال محصول با فشار قبلي ۱۰%  خواهد بود ، حال براي بازگشت بحالت اوليه ميزان انتقال محصول ،نياز به افزايش فشاري معادل ۳۰% مي باشد.

چنانچه مواد رسوبي بر سطح ديواره خط لوله ناهموار باشد تلاطم جريان را در خط لوله سبب خواهد شدكه موجب كاهش راندمان معادل ۱۵%خواهدگرديد . در اينصورت ميزان انتقال فرآورده تا حدود ۳۵%كاهش مي يابد كه براي جبران اين كاهش  ،نياز به افزايش فشاري معادل ۱۴۰% مقدار اوليه مي باشد .

اگر چه اين مثال بر اساس محاسبات تئوري صورت گرفته اما نتايج مشابه اي از بررسي هاي عملي بدست آمده است  كه مؤيد اين موضوع مي باشد از جمله بر اساس بررسي هاي انجام شده برر وي  خط لوله (Fortis Pipeline)  كه در كنفرانس (Europan Offshore Petroleum Conference) توسط كارشناسان از شركت نفت انگلستان (British Petroleum) بنام هاي Withers , Cairn , Bern ارائه گرديده ، افزايش اصطحكاك به ميزان حدود ۲/۴%  در روز براي خط لولة انتقال نفت كه در آن پيگ راني صورت نگرفته است را نشان مي دهد .

لازم به توضيح اينكه عامل يا فاكتور اصطحكاك در ۴۰ كيلومتر تقريبي اوليه خط  لوله فوق بسيار اندك بوده كه  علت آن مي تواند  دماي بالاي نفت باشد . ولي پس از اين مسافت ، به علت كاهش دماي نفت ، موم  WAX)) در لوله ظاهر مي شود .

    با پيگ راني به موقع در خط لوله فوق ، در نتيجه برطرف شدن گرفتگي محيط توسط پيگ مقدار جريان فرآورده بسرعت رو به افزايش مي گذارد .

كاربري توپك بعنوان يك روش كنترل خوردگي :

در اثر خوردگي در نقاط درز جوش لوله و خط لوله ، حفره يا شيار هائي پديد مي آيد كه محل مناسبي جهت نفوذ آب خواهد بود كه با پيگ راني به تنهائي نمي توان رطوبت را از درز ها خارج ساخت كه در چنين مواقعي مناسب تر آنست كه از مواد شيميائي ممانعت كننده خوردگي ، بنحوي كه بين دو پيگ در لوله جاي گيرد استفاده شود ، كه مي توان اين روش را بعنوان يك روش كنترل خوردگي در دستور كار و برنامه ريزي گنجانيد.


فیلمهای پیگ رانی:


دریافت فایلهای آموزشی:

۱- مقدمه اي بر پيگ راني- ۲۰۲ صفحه- PDF- برنامه آموزش خط لوله گاز ترش پنجم سراسري- شرکت قدس نیرو

۲- آموزش جامع پیگ و پیگ رانی خطوط لوله- ۶۸ صفحه- PDF- مهندس علی مانی زاده

۳- دریافت فایل آموزشی پیگ و پیگ رانی- ۱۶ صفحه- PDF- مهندس سید حبشی

۴- فایل آموزشی پیگ رانی هوشمند- ۵ صفحه- PDF- شرکت پتروتک

۵- بررسي روش هاي تشخيص خوردگي در خطوط لوله نفت وگاز توسط توپك هوشمند-۱۶۹ صفحه-PDF- سارا خياميم و سپيده سماواتيان

۶- مقاله تازه های پیگ رانی خطوط لوله- ۷ صفحه-  PDF- مهندس مرضیه فاضل نیا

۷- Design of Pipeline Pig Trap Systems- شرکت شل- ۴۳ صفحه- PDF

۸- Inteliggent Pig Technology- شرکت نفت هند- ۳۷ صفحه- PDF

۹- دریافت کتب انگلیسی پیگ رانی خطوط لوله


این پیام تبلیغاتی است

استخدام | اینستاگرام | اپ اندروید | اپ آیفون

برچسب‌ها


+

3 دیدگاه

  1. یوسف عباسی

    on تیر ۳۰, ۱۳۹۵ - پاسخ

    با عرض سلام و خسته نباشید
    بسیار مطالب ارزنده و جالب بودند خدا قوت و موفق باشید

  2. Soha

    on تیر ۳, ۱۳۹۵ - پاسخ

    سلام
    پرانرژی باشین
    اطلاعات موجود در سایتتون فوق العاده و عالی است اما متاسفانه من روی هر لینک دانلودتون که میزنم هیچ پیج دانلودی باز نمیشه و مدام خطلا میده ازتون خواهش میکنم به این مشکل من لطف کنید رسیدگی کنید
    چون من واقعا خیلی مشتاقم از اطلاعات ناب سایتتون استفتده کنم
    یه دنیا سپاس

    • iranpiping

      on تیر ۳, ۱۳۹۵ - پاسخ

      سلام و سپاس از پیام شما.
      لینکها سالم هستند، لطفا از یک مرورگر دیگر تست کنید.شما میتوانید اپ اندروید سایت را هم دانلود نمایید. درصورت وجود تصویر خطا را از طریق فرم تماس ارسال نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید