0

برق، کنترل، ابزار دقیق، مخابرات / فرایند و تجهیزات

سیستم های اندازه گیری نفت و گاز (Metering System)

تیر ۲, ۱۳۹۵ در ۵:۱۵ ب.ظ


مقدمه

سیستم میترینگ بطور خاص در صنعت نفت به سیستم های اندازه گیری حجم یا جرم سیالات (گاز و مایع یا حالت دو فازی) گفته می شود. این سیستم ها به دو دسته کلی دینامیکی و استاتیکی تقسیم می شوند. اندازه گیری کمیت سیال در حالت سکون ، اندازه گیری استاتیکی  می باشد و اندازه گیری این کمیت در حالتی که سیال در جریان و حرکت است اندازه گیری نوع دینامیکی می باشد. دقت اندازه گیری، ایمنی، قابلیت اطمینان، تکرار پذیری از مهمترین عناصری هستند که در حین اندازه گیری کمیت سیال بایستی در نظر گرفته شوند. از نقطه نظر عناصر فوق الذکر این دستگاهها را می توان به دو دسته کلی دستگاه های اندازه گیری کمیت سیالات در حین فرایند( Process Flow Measurement) و دستگاه های اندازه گیری کمیت سیالات در هنگام انتقال و خرید و فروش (Custody Transfer)  تقسیم نمود.

روشهای مختلف و متنوعی برای اندازه گیری کمیت سیالات وجود دارد که بر اساس نوع سیال و نیز شرایط فرایندی و محدودیت های موجود و نیز مقادیر مطلوب عناصر اشاره شده در بالا، قابل انتخاب می باشند. طبیعتا مزایا و معایب هر کدام از این روشها نیز در انتخاب آنها نقش دارند. از آنجا که عبارت Metering System عموما برای دستگاه های اندازه گیری کمیت سیالات در هنگام نقل و انتقال و نیزخرید و فروش(Custody Transfer)  بکار گرفته می شود، لذا در این نوشته تنها به به این مقوله پرداخته خواهد شد.

 روشهای اندازه گیری کمیت سیالات بصورت Custody Transfer

 روشهای رایج برای اندازه گیری کمیت سیالات بصورت Custody Transfer شامل موارد زیر می باشند:

۱- میترهای نوع توربینی

۲- میترهای نوع پیمانه ای (PD meters)

۳- میترهای نوع کوریولیس

۴- میترهای نوع آلتراسونیک

فاکتورهایی نظیر فشار، فلو و رنج و شدت تغییرات آن، ویسکوزیته، افت فشار، رنج دما و میزان آلایندگی ها در سیال و نیز گاز یا مایع بودن در انتخاب یکی از روشهای فوق موثر می باشند. سادگی یا پیچیدگی طراحی، عملکرد و نیز تعمیرات و نگهداری، قیمت اولیه و نیز هزینه بهره برداری و نگهداری سیستم، حساسیت در مقابل سایش و خوردگی در انتخاب روش مناسب تعیین کننده می باشد. دسته دیگر ی از عوامل موثر در انتخاب روش مناسب عبارتند از وزن و حجم تجهیزات، تجهیزات جانبی لازم، مسائل و محدودیتهای مربوط به پرووینگ و کالیبراسیون. نهایتا بایستی در نظر داشت که کمیت مورد نظر (جرم یا حجم) برخی از این روشها را حذف خواهد نمود.

کالیبراسیون و پرووینگ میترها

سیستم های اندازه گیری کمیت سیالات برای موارد Custody Transfer نیاز به انجام کالیبراسیون و پرووینگ با دقت بسیار بالا دارند. به عبارت دیگر صحت، دقت و تکرارپذیری سیستم بایستی به روشی قابل قبول و استاندارد ثابت گردند. این مهم از طریق مقایسه مقدار قرائت شده دستگاه با یک حجم مشخص و دقیق انجام می شود. در واقع هدف از پرووینگ میتر بدست آوردن عددی بنام میتر فاکتور می باشد که از تقسیم مقدار واقعی حجم سیال عبور کرده از دستگاه به مقدار قرائت شده حاصل می گردد.

معیار تعیین شده برای دقت مطلوب برای میترها در سرویس Custody Transfer عدد % ۰.۱۵ و برای تکرار پذیری آن عدد % ۰.۰۲ می باشد. بعبارتی میتری برای سرویس  Custody Transferمناسب می باشد که دقت و تکرارپذیری آن معادل یا بهتر از اعداد فوق باشد.

روشهای مختلفی برای پرووینگ میترها وجود دارد که می توان به روش های زیر اشاره نمود:

  • Conventional Pipe Prover
  • Small Volume Prover Systems
  • Volumetric Tank Prover

استانداردهای مورد تایید صنعت نفت ایران

 مجموعه استانداردهای IPS-E-IN-240 ، IPS-C-IN-240 و  IPS-M-IN-240 حداقل الزامات طراحی، انتخاب جنس و نصب سیستمهای میترینگ در سرویس Custody Transfer را برای سیالات مایع ارائه می نماید. ضمنا استانداردهای API به عنوان استانداردهای مرجع توسط  IPS پذیرفته شده اند

که شامل استانداردهای زیرمیباشند:

  • MPMS Chapter 4 : Proving Systems
  • MPMS Chapter 5 : Metering
  • MPMS Chapter 6 : Metering Assemblies
  • MPMS Chapter 7 : Temperature Determination
  • MPMS Chapter 8 : Sampling
  • MPMS Chapter 12 : Calculation of Petroleum Quantities
  • MPMS Chapter 13 ; Application of Statistical Methods
  • MPMS Chapter 21 : Flow Measurement Using Electronic Metering Systems

در خصوص استانداردهای مرجع ، پارت ۱ و ۲ از استاندارد BS 6169 با عناوین زیرنیز جزء مراجع مورد قبول IPS می باشند.

  • BS 6169-1: Methods for volumetric measurement of liquid hydrocarbons. Displacement meter systems (other than dispensing pumps)
  • BS 6169-2: Methods for volumetric measurement of liquid hydrocarbons. Turbine meter systems 

ضمنا استانداردهای ISO 2715 و ISO 2714 از مجموعه استانداردها ISO با عناوین زیرنیز در لیست استانداردهای مرجع IPS ذکر گردیده اند

  • ISO 2714: Liquid hydrocarbons — Volumetric measurement by displacement meter systems other than dispensing pumps
  • ISO 2715: Liquid hydrocarbons — Volumetric measurement by turbine meter systems
  • ISO 7278-3: Liquid hydrocarbons — Dynamic measurement — Proving systems for volumetric meters — Part 3: Pulse interpolation techniques

در این خصوص استاندارد ISA RP31.1 با عنوان زیر در لیست مراجع IPS قراردارد: 

ISA RP31.1: Specification, Installation, & Calibration of Turbine Flowmeters

 در خصوص سیستم میترینگ گاز طبیعی نیز استاندارد API MPMS Ch. 14 قابل استفاده می باشد. . قابل ذکر است در این خصوص IPS استانداردی تدوین ننموده است.

 به منظور اندازه گیری جرمی سیالات ، استاندارد API MPMS Ch. 5.6  با عنوان زیر قابل استناد می باشد.

API Manual of Petroleum Measurement Standards Chapter 5 – Metering, Section 6 – Measurement of Liquid Hydrocarbons by Coriolis Meters


۱- دانلود فایل PDF کامل این آموزش

۲- دانلود فایل ماهنامه اندازه شناسی ویژه نامه اندازه گیری نفت و گاز شامل:

  • معـــیارهای گــزینش سیسـتمهای میترینـگ فـــرآوردههای نفتـــی و بررسـی خطاهــای اندازه گیــری
  • اهمیت میترینگ در شـرکت ملی نفت ایران، وضعیت موجود و چشـم انداز آتی
  • بررسـی مـوردی برخـی از اشـکا ت پیـش آمـده در عملیـات پرووینـگ عـادی و کالیبراسیون دورهای پرورهــــا و نحــــوه رفـــع آنهــــا
  • کنتورهـای آب
  • عدم قطعیت تعیین ضریب تصحیح K در کالیبراسیون فلومترهای توربینی

۳- دانلود آموزشهای جامع فلومترها- اندازه گیری دبی یا فلوسنج

۴- دانلود آموزش سایر دستگاههای اندازه گیری الکتریکی


- دانلود اپلیکیشن اندروید و نرم افزار کامپیوتر وبسایت آموزشی نفت و گاز

@OilAndGas

برچسب‌ها,

ما به نظرات پیشنهادی، انتقادی و حمایتی شما نیاز داریم، چند کلمه برایمان بنویسید: