7

آموزش استانداردها / اصول، متریال و طراحی پایپینگ

انواع فلنج های ASME و ترجمه فارسی ASME B16.5

تیر ۲۷, ۱۳۹۵ در ۸:۳۵ ق.ظ


فلنجها یكی از اتصال دهنده های لوله ها، شیر آلات و دستگاهها به یكدیگر می باشد. فلنج بصورت قطعه دیسكی شكل بوده كه همیشه بصورت جفت به كمك پیچ و مهره دو قطعه را به یكدیگر متصل می سازد و به آسانی باز شده و برای فشارهای كم و بالا مناسب می باشد.
آب بندی بین دو فلنج توسط لای(Gasket) كه در بین آنها قرار داده می شود انجام می گیرد. جنس فلنجها از فولاد و آلیاژهای آن و یا از چدن و سایر مواد ساخته می شود.

دوره آنلاین طراحی نیروگاه با نرم افزار ThermoFlow
دوره آنلاین طراحی سه بعدی واحدهای فرایندی با نرم افزار PDMS
دوره آنلاین شبیه سازی مخازن نفت با نرم افزار Eclipse
  • دانلود فایلها و فیلمهای آموزشی در انتهای مقاله

مطابق استاندارد، مشخصات فلنج كه شامل موارد ذیل می باشد باید بر روی فلنج حك گردد:
۱- نام تجاری تولید كننده فلنج
۲- سایز اسمی لوله(قطر خارجی لوله كه فلنج به آن جوش داده خواهد شد)
۳- مقدار فشار قابل تحمل توسط فلنج (به آن كلاس فلنج هم گفته می شود)
۴- شكل سطح فلنج(شكل سطح فلنج مهمترین قسمت تشكیل دهنده یك فلنج می باشد)
۵- سوراخها(گاهی بعنوان ضخامت دیواره نیز بیان می گردد)
۶- مواد تشكیل دهنده فلنج(مطابق استاندارد ASTM این عدد بیان كننده مشخصات مواد خام مورد استفاده برای تهیه فلنج می باشد.)
۷- شماره یا كد مربوط به عملیات حرارتی صورت گرفته بر روی فلنج.

flm

فلنجها بسته به نوع جنس متناسب با فشاری كه تحمل می كنند به كلاسهای مختلف به شرح زیر تقسیم می گردند:
۱- رده بندی فشار مطابق استاندارد ANSI B16.34
مطابق این استاندارد فلنجهای فولادی وآلیاژهای آن به كلاسهای ۱۵۰-۳۰۰-۴۰۰-۶۰۰-۹۰۰-۱۵۰۰-۲۵۰۰-تقسیم بندی می شوندكه این اعداد ماكزیمم فشار بر حسب PSI بوده كه فلنجها در حداكثر دمای مجاز می توانند تحمل كنند ومعمولا فشار كاركرد حدود ۲.۴ برابر اعداد فوق می باشد.(رابطه فشار با دما برای جنسهای مختلف در استاندارد فوق مشخص گردیده است)
۲- رده بندی فشار مطابق استاندارد ISO
در این استاندارد فشار تحمل فلنجهای فولادی وآلیاژهای آن با PN نشان داده شده كه این نشان دهنده فشار اسمی بر حسب BAR می باشد .
بعنوان مثال PN30 یعنی فشار كاركرد فلنج ۳۰ BAR می باشد.

۳- رده بندی فشار براساس استاندارد API (6A-6B-6BX)
این نوع فلنجها دارای تحمل فشار بیشتری نسبت به فلنجهای گروهANSI بوده وبه كلاسهای ۵۰۰۰-۳۰۰۰-۲۰۰۰-۱۵۰۰۰-۱۰۰۰۰ رده بندی می گردند.

انواع فلنج

۱- فلنج با سطح ساده(FLAT FACE)
در این نوع از فلنجها سطح یك فلنج كه باید در مقابل سطح فلنج دیگر قرار گیرد صاف می باشد .معمولا فلنجهای چدنی ویا فولادی كه در فشارهای كم كاربرد دارند از این نوع ساخته می شوند.

۲- فلنج با سطح برجسته(Raised face)
در این نوع فلنجها سطح فلنج كه درمقابل فلنج دیگر قرارگرفته وبر روی آن لایی قرار داده می شود نسبت به سطح كلی فلنج برجسته تر ساخته می شود .
بر اساس استاندارد مقدار برجستگی درتمام اندازه ها برای كلاسهای ۱۵۰و ۳۰۰ برابر ۱.۶ mm وكلاسهای بالاتر برابر ۶.۴ mm می باشد.
در قسمت برجستگی ممكن است سطح كاملا صیقلی (smooth finish) ویا دارای شیار (serrated finish) باشد واین شیارها یابصورت هم مركز ویا حلزونی می باشد كه روش ساخت آن در استاندارد (mss-sp-6) مشخص گردیده است (معمولا عمق شیارها ۰.۴mm وفاصله آن از هم ۰.۸ mm می باشد)

۳- فلنج نر وماده(Male & Female)
صفحه این نوع فلنجها كه بصورت جفت وجود دارد یكی دارای برامدگی (به ارتفاع۶.۴mm ) ودیگری تو رفتگی (به عمق ۵mm) می باشد.

۴- فلنج با صفحه دارای زبانه وشیاردار(Tongue & Groove facing)
این نوع فلنج نیز بصورت جفت وجود دارد وهمانند فلنج نر وماده بوده با این تفاوت كه قطر داخلی زبانه وشیار تا سوراخ فلنج (مسیر جریان) ادامه ندارد وبنابراین لایی (gasket) را روی قطر داخلی وخارجی خود نگه می دارد وهمین باعث می شود لایی(gasket) از خوردگی وفرسودگی محفوظ بماند. ساختمان زبانه وشیار مینیمم سطح لایی نوع مسطح را ایجاب می كند وبنابراین تحت فشار پیچها كمترین بار و ماكزیمم راندمان اتصالی (joint efficiency) ممكنه برای لائیهای مسطح را خواهد داشت .دراین نوع اتصال میزان برامدگی زبانه ۶.۴mm ومیزان عمق شیار برابر ۵mm می باشد.


مقدمه ای بر اتصال فلنجی

اتصال فلنجی یکی از روش های  اتصال لوله ها ست. فلنج ها در مکان هایی که در آن ابزار دقیق، شیرها و دیگر تجهیزات که برای تعمیر و نگهداری مونتاژ شده اند می باشند، استفاده می شوند. اتصال فلنج دار تشکیل شده از سه قسمت مختلف است: فلنج ها، گسکت ها و پیچ ها. در انتخاب و کاربرد هر جز اتصال  برای رسیدن به مینیمم نشت قابل قبول ، اقدامات ویژه باید در نظر گرفته شود.

فلنج ها معمولا از آهنگری ساخته می شوند، فقط در موارد کمی می توان از ورقه ها ساخته شوند. در استاندارد ASME B16.5 فقط فلنج کورو فلنج تبدیل میتوانند از ورقه های با کیفیت قابل جوش ساخته شوند.

به طور کلی مواد سازنده فلنج مورد استفاده به شرح زیر می باشد:

  1. ASTM A105-فولاد کربن آهنگری شده
  2. ASTM A181-فولاد کربن آهنگری شده برای هدف عمومی
  3. ASTM A182-فولاد آلیاژی و فولاد ضد زنگ آهنگری شده
  4. ASTM A350-فولاد آلیاژی اهنگری شده برای سرویس های دما پایین

ft

انواع فلنج ها

  1. فلنج های لوله بر اساس نوع اتصال به لوله:

یکی از روش های دسته بندی فلنج ها  روش اتصال به لوله ی آنهاست.

  • فلنج های Slip-On
  • فلنج های Socket-Weld
  • فلنج های پیچی
  • فلنج های Lap-Joint
  • فلنج های Weld Neck) WN)

  • فلنج های کور یا Blind
  • فلنج های کاهنده سایز
  1. فلنج های لوله بر حسب درجه بندی فشار – دما:

فلنج ها بر اساس کلاسهای فشار – دما به شرح زیر دسته بندی می شوند:

۱۵۰#, ۳۰۰#, ۴۰۰#, ۶۰۰#, ۹۰۰#, ۱۵۰۰#, ۲۵۰۰#

جداول فشار-دما همانطور که در ASME B16.5 مشخص شده اند،فشار کاری ای را که در آن فلنج می تواند در دمای خاص استقامت کند را تعیین می کنند.کلاس فشار مشخص شده ی۱۵۰#,۳۰۰# و غیره  درجه بندی های اساسی هستند که در آنها فلنج ها می تواند فشار بالاتر در دمای پایین تر را تحمل کنند.

ASME B16.5 فشار مجاز برای مواد مختلف سازنده در دماهای مختلف را نشان می دهد.

  1. فلنج های لوله بر اساس سطوح بیرونی:

سطوح فلنجی مختلفی بسته به سیال،درجه ی دما-فشار،مواد سازنده ی ساختار ،تجهیزات متصل و غیره در سیستم لوله وجود دارد.

  • فلنج های با سطح صاف (FF=Flat Face)
  • فلنج های با سطح برجسته (RF=Raised Face)
  • فلنج های نر و ماده (M/F=Male/Female)
  • فلنج های با صفحه ی دارای زبانه و شیاردار (T/G=Tongue/Groove)
  • فلنج های با صفحه اتصال رینگی (RTJ=Ring Type Joint)
  1. فلنج های لوله بر اساس پرداخت نهایی سطح:
  • نوع پرداخت Stock

این فلنج ها با گسکت های غیر فلزی استفاده می شوند. زبری مجاز برای این نوع فلنج ها ۲۵۰ -۵۰۰ و یا ۵۰۰-۱۰۰۰ میکرواینچ AARH است.

  • نوع پرداخت صیقلی/دندانه دار (Serrated / Smoot)

این فلنج ها با گسکت های مارپیچی (Spiral Wound) یا فلزی استفاده می شوند. زبری مجاز برای این نوع فلنج ها ۱۲۵-۲۵۰ میکرواینچ AARH است.

  • نوع پرداخت فوق صیقلی

این فلنج ها با فلنج های فلزیRTJ و T/G استفاده می شوند. زبری مجاز حد اکثر برای این نوع فلنج ها۶۳ میکرواینچ AARH است.

  1. فلنج ها بر اساس دندانه:
  • دندانه های متحد المرکز: این دندانه ها در جایی استفاده می شوند که سیال هادی بسیار قابل اشتعال یا سمی ست  یا گاز با وزن مولکولی پایین تر باشد.
  • دندانه های مارپیچی: این نوع دندانه ها نوع مورد استفاده در مصارف معمولی هستند.

دریافت فایلهای آموزشی

۱- کتاب جامع آموزش انواع فلنج و بازرسی فلنج

مجموعه فلنج و بازرسی فلنج حاصل زحمات و تجربیات جناب آقای مهندس پرتوی زاده در صنعت می باشد که به صورت رایگان در اختیار همکاران مهندس قرار داده اند. مجموعه فلنج متشکل از سه بخش می باشد:

بخش ۱: آشنایی با انواع فلنج ها
بخش ۲: بازرسی فلنج
بخش ۳: بازرسی فلنج A105

۲- آشنایی با فلنجها و گسکتها- مهندس مانی زاده

۳- انواع فلنجها- مهندس زکی زاده

۴- فیلم آموزش انتخاب کلاس فشاری فلنج بر اساس استاندارد ASME B16.5

۵- دریافت فایل محاسبه کلاس فشار فلنج- سایز ۰.۵ تا ۲۴ اینچ

۶- دریافت فایل محاسبه کلاس فشار فلنج- سایز ۲۶ تا ۶۰ اینچ

۷- استاندارد ASME B16.5 فارسی- ترجمه مصطفی جوانمردی

 


برچسب‌ها,


آموزشهای مرتبط زیر را نیز حتما مطالعه نمایید:

+

7 دیدگاه

  1. دانشجوی مهندسی شیمی

    on بهمن ۲۷, ۱۳۹۵ - پاسخ دادن

    سایت خوبیه ممنون .

  2. آزش

    on آبان ۲, ۱۳۹۵ - پاسخ دادن

    سلام
    فایل های اکسل کار نمی کنند. پسورد دارند؟؟؟؟؟

  3. مهران رحمان مشهدی

    on مرداد ۶, ۱۳۹۵ - پاسخ دادن

    سپاس خیلی استفاده کردم، دستتون درد نکنه
    سایت قسمت دونیشن نداره، مخصوصا اگه شفاف هم باشه که چه می کنید با این دونیشن ها من خیلی موافقم

    • iranpiping

      on مرداد ۶, ۱۳۹۵ - پاسخ دادن

      با سلام و تشکر.
      به زودی با همکاری دوستان و یا هماهنگی با موسسات خیریه ممکن است چنین امکانی در وبسایت راه اندازی شود که قطعا اطلاع رسانی خواهد شد.

  4. بست کمربندی

    on تیر ۳, ۱۳۹۵ - پاسخ دادن

    مرسی از سایت خوبتون
    در مورد فلنج های موجود در بازار هم اگر امکان دارد مطلبی ارائه فرمائید.
    با تشکر.

  5. دنیای فورج

    on فروردین ۸, ۱۳۹۵ - پاسخ دادن

    با سلام و احترام و سپاس بابت مطالب بسیار جذاب و آموزنده شما.
    دنیای فورج تولید کننده فلنج
    لطفأ از سایت ما نیز دیدن فرمائید.
    http://www.donyayeforge.com

ما به نظرات پیشنهادی، انتقادی و حمایتی شما نیاز داریم، چند کلمه برایمان بنویسید: