3

اصول، متریال و طراحی پایپینگ / تاسیسات مکانیکی / ساخت، اجرا و راه اندازی / فرایند و تجهیزات

گازرسانی شهری: طراحی، اجرا، نظارت و ایمنی

دی ۲۹, ۱۳۹۶ ۶:۱۲ ق.ظ

این پیام تبلیغاتی است
@OilAndGas

در این آموزشها اطلاعاتی در زمینه های استخراج، جمع آوری، سیستم توزیع گاز و انواع شبکه های گازرسانی، فرمول های طراحی شبکه، نشت گاز، اثرات زلزله بر روی خطوط لوله، برنامه زمانبندی طراحی شبکه (CPM)، اصول و مبانی طراحی شبکه، تهیه اسناد و مدارک مناقصه و مشخصات فنی و راه اندازی شبکه های گازرسانی و ایمنی ارائه شده است.

توجه: فایلها و جزوات آموزشی را در انتهای متن دانلود نمایید.


خطوط سراسری گاز که گاز طبیعی را از پالایشگاهها به سایر نقاط کشور انتقال میدهند دارای فشار کاری ۱۰۵۰psi میباشند (خطوط ۴ و ۸ سراسری فشار ۱۳۰۵psi دارند) لذا برای تحویل این گاز به مشتریان و مصرف کنندگان ابتدا باید دو کار اصلی روی آن صورت گیرد:

  • ۱- “اندازه گیری” مقدار گاز تحویلی به مشتری تا مشخص شود چه مقدار هزینه باید بپردازد
  • ۲- “کاهش فشار” گاز جهت ارائه به تجیزات مصرف کننده که فشار کاری مجاز کمتری دارند

که در واقع به مجموعه تجهیزاتی که این دو عملیات اصلی را بر روی گاز انجام میدهد تا به مصرف کننده برسد “ایستگاه تقلیل فشار و اندازی گیری گاز Gas Reducing Pressure & Metering Station (GPRMS)” میگویند.

استانداردهای مهم در طراحی و ساخت ایستگاههای گاز:
IGS-M-RS-401
BS-EN-12186
IGEM-TD-13
ASME B31.8 & B31.3

انواع ایستگاههای گاز از نظر نوع شکل ظاهری:
۱- مسطح FLAT
۲- کابینتی CABINET

انواع ایستگاههای گاز از نظر نوع عملکرد:

۱. CGS (City Gate Station)
۲. TBS (Town Board Station)
۳. CGS/TBS (Combined Station)
۴. PCS (Pressure Control Station)
۵. MS (Metering Station)


گاز طبیعی (به انگلیسی: Natural gas) که معمولاً گاز گفته می‌شود نوعی سوخت فسیلی گازی شکل است. گاز طبیعی سوختی است که معمولاً اثرات زیان‌آور کمتری نسبت به سوخت‌های فسیلی دارد و جزء منابع تجدیدناپذیر می‌باشد.

در حال حاضر ۲۰ درصد مصرف جهانی انرژی را گاز طبیعی تشکیل می‌دهد که با آهنگ ۲٫۴ درصد در حال رشد است.

ترکیبات گاز طبیعی:

میلیون‌ها سال قبل، گاز طبیعی و نفت خام در اثر تجزیه و فاسد شدن گیاهان و اجساد حیوانات در ته دریاها و اقیانوس‌های قدیمی به‌وجود آمد. بخش اعظم این مواد ارگانیک در هوا تجزیه (اکسیده) و وارد جو شد. ولی بخشی دیگر قبل از تجزیه، مدفون یا وارد آب‌های راکد و فاقد اکسیژن شده و از اکسیده شدن آنها جلوگیری به عمل آمد.

گاز طبیعی عمدتاً از متان (CH4) یعنی ساده‌ترین نوع هیدروکربن و هیدروکربن‌های پیچیده‌تر و سنگین‌تری چون اتان (C2H6)، پروپان (C3H8) و بوتان (C4H10) تشکیل شده‌است.در این میان گاز اتان برخی از میدانها درصد قابل ملاحظه‌ای ( تا حدود ۱۰٪ یا کمی بالاتر)را تشکیل می‌دهد. حال آنکه گازهای سنگین تر اجزای بسیار کوچکی را در ترکیب گاز طبیعی شامل می‌شوند همچنین ترکیباتی از قبیل H۲S ،CO۲ ،N۲ نیز همراه گاز طبیعی یافت می‌شوند که درصد آنها در مخازن مختلف و حتی در قسمتهای مختلف از یک مخزن، با یکدیگر متفاوت است. همچنین آب نیز همیشه با گاز طبیعی استخراج شده از مخازن همراه است که در پالایشگاه ها در بخشی به نام واحد نم زدائی، آب و ترکیبهای مزاحم که سبب پائین آوردن ارزش حرارتی گاز شده و همچنین مشکلاتی در انتقال و مصرف گاز بوجود میآورند، از گاز طبیعی تفکیک میشوند و پس از آن، گاز به خطوط انتقال و در نهایت به مصرف کنندگان تحویل می‌شود.

چگالی گاز طبیعی

چگالی گاز متان ۵۵ صدم است، ولی با توجه به ترکیبات سنگینتر همراه گاز طبیعی، چگالی آن می‌تواند به حدود ۶۵صدم نیز برسد. بنا بر این گاز طبیعی از هوا سبکتر بوده و در صورت نشت از خطوط لوله یا سایر اجزاء شبکه گاز یا لوله کشی وسائل گاز سوز در منازل بسمت بالا حرکت می‌کند و در مکانهای مسقف قسمت زیادی از گاز نشت شده در زیر سقف تجمع می‌کند.

اما سبکتر بودن گاز طبیعی با عث نمی‌شود که همه گاز نشت یافته از یک محل بسمت بالا برود بلکه بخشی از گاز نیز، بویژه در صورتی که عناصر تشکیل دهنده هوا با آن اختلاط کامل پیدا کنند، بهمراه هوا به اطراف نیز پراکنده می‌شود . و چون غلظتهای پائین گاز در هوا خطرناکتر است قابلیت انفجار در اطراف محل نشت نیز وجود دارد .

گاز طبیعی بعد از هیدروژن پاک‌ترین نوع سوخت فسیلی برای طبیعت است. زیرا عمدتاً دی‌اکسیدکربن و بخار آب تولید می‌کند. علاوه بر این متان یکی از مواد خام اصلی برای ساخت حلال‌ها و دیگر مواد شیمیایی ارگانیک است. پروپان و بوتان نیز از گاز طبیعی استخراج می‌شوند. گاز نفتی مایع شده (Liquefied Petroleum Gas) یا (LPG) اصولاً همان پروپان است و اغلب به جای گاز طبیعی در مناطق فاقد خطوط لوله مورد استفاده قرار می‌گیرد.

گاز طبیعی غالباً ناخالصی‌هایی چون دی‌اکسیدکربن (گاز اسیدی)، سولفید هیدروژن (گاز ترش) و آب و همچنین نیتروژن، هلیوم و سایر گازهای نادر را به همراه دارد. دی‌اکسید را به حوزه‌های نفتی قدیمی تخلیه شده تزریق می‌کنند تا تولید آنها افزایش یابد. نیتروژن نیز گازی است قابل تزریق به حوزه‌های نفتی و هلیوم در صنایع الکترونیک تارتل موارد استفاده ارزشمند و فراوان دارد.

سولفید هیدروژن (H2S) بسیار سمی است و مقادیر بسیار ناچیز آن نیز می‌تواند کشنده و مهلک باشد. سولفید هیدروژن بسیار خورنده و فرساینده است و می‌تواند به لوله‌ها، اتصالات و شیرهای چاه آسیب و خسارت وارد کند. بنابراین قبل از انتقال گاز طبیعی به خطوط لوله، سولفید هیدروژن جداسازی شده و دی‌اکسید کربن و آب آن نیز از طریق آب‌زدایی یا نمک‌گیری گرفته می‌شود.

سوختن گاز طبیعی:

گاز طبیعی در صورتی که بطور کامل خشک و فاقد مواد زائد باشد و هوای کافی به آن برسد، با شعلهٔ آبی می‌سوزد و در غیر اینصورت شعله‌های قرمز، نارنجی، زرد یا سبز حاصل خواهد شد.

ارزش حرارتی گاز طبیعی:

هر متر مکعب گاز طبیعی بصورت متوسط هشت هزار و ششصد کیلو کالری ارزش حرارتی دارد، امّا این مقدار اسمی است و ارزش حرارتی دقیق گاز طبیعی هر میدان گازی، تابع ترکیبات آن بوده و بطور کلی هر چه درصد متان در گاز طبیعی بیشتر باشد ارزش حرارتی آن پائین تر است .
ارزش یک متر مکعب گاز طبیعی در شرایط استاندارد تقریباً به اندازه یک لیتر بنزین می‌باشد.مصرف یک بخاری گازی در هر ساعت از نیم تا یک و نیم متر مکعب گاز طبیعی می‌باشد.گازی که در منازل، محل‌های کسب و کار و بخش‌های صنعتی استفاده می‌شود در واقع متان خالص است که گازی بی‌رنگ و بی‌بو و با شعله‌های کم‌رنگ و به نسبت روشن می‌باشد.

دلایل مطلوبیت ویژه گاز طبیعی:

تقاضای جهانی انرژی طی دویست سال اخیر به دلیل نگرانی‌های زیست‌محیطی به سمت سوخت‌هایی با محتوای کربن کمتر متمایل شده است. طی این مدت انرژی مورد نیاز انسان از چوب (با محتوای کربن ۲۵/۱ نسبت به هیدروژن موجود در آن) به زغال‌سنگ سپس به نفت و در حال حاضر به گاز طبیعی (گاز متان با میزان کربن ۶۵٪) تغییر نموده و در این راستا سهم گاز طبیعی به عنوان سوخت در حال افزایش است.

گاز طبیعی منبع انرژی تقریباًً پاکیزه، فراوان و ارزان قیمتی است که هم اکنون نیز به مقیاس وسیع برای مصارف صنعتی و خانگی به کار رفته و در طی دهه‌های آینده بهره‌برداری از آن گسترش خواهد یافت. در توسعه اقتصادی جهان، مناطق و کشورهای مختلف، به دلیل منابع و ذخایر عظیم در دسترس و توسعه تکنولوژی‌های خلاق، باعث کاهش هزینه‌ها و زمان اجرای پروژه‌ها و در نتیجه بهبود اقتصاد پروژه‌های توسعه و انتقال گاز شده است. همچنین تلاش جهانی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای و گاز CO2 مزیت استفاده از گاز طبیعی در مقایسه با سایر سوخت‌ها را نشان می‌دهد.

دولت‌ها و صاحبان صنایع امروزه به دنبال آن دسته از حامل‌های انرژی هستند که آلاینده‌های کمتری تولید می‌کنند. به همین دلیل جهان به گاز طبیعی روی آورده است. در واقع گاز طبیعی در هر واحد انرژی حدود ۲۴ درصد نسبت به نفت خام و ۴۲ درصد نسبت به زغال‌سنگ گازهای آلاینده کمتری تولید می‌کند و این بیان‌گر آن است که می‌توان انرژی بیشتری مصرف و در مقایسه با نفت خام و زغال‌سنگ، آلاینده‌های کمتری تولید کرد.

مصرف گاز طبیعی در دهه ۱۹۹۰ در اروپا به شدت افزایش یافته، به طوری که در آلمان ۳۰ درصد، در ایتالیا ۵۰ درصد و در انگلیس ۱۰۰ درصد رشد داشته است و در مقابل تولید گاز آلاینده CO2، به همین نسبت کاهش یافته. هر چند انتشار CO2 و ذرات معلق در مقایسه با زغال‌سنگ و نفت قابل چشم‌پوشی است. لیکن مقادیر معتنابهی از NOx انتشار می‌یابد که نیازمند بررسی و مطالعات بیشتر آثار و تبعات آن در محیط زیست می‌باشد.

قابلیت اشتعال گاز طبیعی:

قابلیت اشتعال گاز طبیعی فقط در محدوده خاصی از نسبتهای اختلاط با هوا اتفاق می‌افتد که این محدوده را محدوده «قابلیت اشتعال»می نامند مرز پائین این محدوده را اشتعالL.E.L و مقدار بالای این محدوده را، حد بالای اشتعال H.E.L می‌نامند.

حد پائین اشتعال گاز طبیعی ۵ درصد و حد بالای آن ۱۵ درصد می‌باشد. بهترین حالت برای اشتعال گاز طبیعی نسبت ۱۰ درصد گاز با هواست که همان نسبتی است در فرمول ترکیب متان و اکسیژن (هوا) دیده می‌شود.

یک حجم متان برای سوخت کامل نیاز به ۲ حجم اکسیژن دارد و با توجه به اینکه یک حجم اکسیژن تا حدودی در ۵ حجم هوا موجود است. بنا بر این می‌توان گفت که یک حجم متان نیاز به ۱۰حجم هوا دارد که تا حدودی همان نسبت یک به ۱۰ یا ده درصد است.

البته برای سوختن کامل نیاز به ۲۰ الی ۳۰ درصد هوای اضافی داریم ولی در انفجارها هر چه به نسبت ۱۰ درصد گاز در هوا نزدیک تر باشیم انرژی حاصل از انفجار بیشتر است.

در صورتی که نسبت‌های مخلوط گاز و هوا برای اشتعال مناسب باشد در دمایco ۵۹۰خود بخود مشتعل می‌شود و این دما را دمای احتراق یا دمای خود احتراقی گاز طبیعی می‌نامند.

گاز طبیعی جذب شده:

یکی از روش های ذخیره سازی گاز طبیعی به صورت جذب شده می باشد. در این فرایند از جاذب های خاصی مانند کربن فعال در دما اتاق و فشار ۳.۵ تا ۴ مگا پاسکال استفاده می شود. از این نوع ذخیره سازی می توان برای انتقال گاز یا در وسایل نقلیه استفاده نمود. مقدار گاز طبیعی جذب شده به بازیابی شده (نسبت حجم به حجم) از پارامترهای مهم در طراحی این فرایند می باشد که بهترین ظرفیت از نظر اقتصادی برای جاذب مورد استفاده حدود ۱۵۰ می باشد.


اهداف استراتژیک شرکت ملی گاز ایران

اهداف مهم شرکت ملی گاز ایران در دو بخش ملی و بین المللی قابل بررسی می باشد که در هر دو سطح اصل رضایت مشتری و رسیدن به حداکثر بهره وری است. در همین راستا و بر اساس سند چشم انداز، دو هدف همده شرکت ملی گاز ایران قرار گرفتن در رتبه سوم تولید کنندگان جهانی گاز طبیعی با سهمی معادل ۱۰ – ۸ درصد از تجارت جهانی و کسب رتبه اول در فناوری گاز در منطقه تعریف شده است.

  •  برنامه ها و سیاستهای شرکت ملی گاز ایران در سطح بین المللی و قرار گرفتن در رتبه سوم جهانی و در اختیار گرفتن ۱۰ درصد از تجارت جهانی گاز طبیعی در سطح جهانی
  • فرآورش روزانه حدود ۱۰۵۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی
  • افزایش ظرفیت تولید با الویت مخازن مشترک به خصوص پارس جنوبی
  • افزایش سهم گاز طبیعی در سبد انرژی مصرفی کشور (تا ۷۰ درصد) از طریق جایگزینی مصرف فرآورده های نفتی مایع با گاز طبیعی
  • تلاش در جهت صدور گاز طبیعی به کشورهای همسایه؛ از طریق خط لوله و به سایر کشورهای جهان؛ منطقه خاور دور از طریق تولید گاز طبیعی مایع شده
  • جذب سرمایه های خارجی از طریق بازارهای سرمایه و یا پروژه های مشترک
  • نگرش بنگاه داری اقتصادی و اصلاح ساختار به منظور حداکثر سازی سود دهی و رقابت در بازار بین المللی
  • حداکثر سازی ارزش افزوده از طریق استفاده گاز در صنایع انرژی بر و یا ایجاد صنایعی مانند (جی تی ال)
  • تقویت بخش خصوصی در صنایع پایین دستی و توزیع گاز
  • همکاری با کشورهای منطقه در امر تولید و انتقال
  • تأثیر گذاری بر وضعیت مدیریت گاز در منطقه
  • برخورداری از نظام اصلاح شده قیمت گذاری گاز طبیعی
  • خصوصی سازی کامل گاز طبیعی کشور
  • ایجاد زیر ساختهای لازم جهت توسعه صنایع گاز در بخش های بالا دستی و پایین دستی آن به خصوص در مناطق، هم چنین این شرکت برای کسب رتبه اول در منطقه، برنامه هایی شامل تعامل با کشورها و شرکتهای صاحب فناوری پیشرفته؛ ایجاد مرکزیت جذب تولید و ارتقای فناوری های نوین صنایع نفت و گاز و پتروشیمی در منطقه خلیج فارس و تقویت مؤسسات تحقیقاتی و توسعه مراکز داخلی تحقیق را پیش بینی کرده است.

نگاه اجمالی به گستره اداری و سازمانی شرکت ملی گاز ایران

شرکت ملی گاز ایران مرکب از هفت مدیریت است که شامل مدیریت های زیر می باشد:

  • مدیریت امور مالی
  • مدیریت برنامه ریزی
  • مدیریت پژوهش و فن آوری
  • مدیریت توسعه منابع انسانی
  • مدیریت گاز رسانی
  • مدیریت هماهنگی و نظارت بر توزیع گاز طبیعی (دیسپچینگ)
  • مدیریت هماهنگی و نظارت بر تولید گاز طبیعی

علاوه بر مدیریت های یاد شده ۱۳ امور وجود دارند که مستقیماً زیر نظر مدیر عامل مشغول فعالیت هستند. این امور عبارتند از: روابط عمومی، امور حقوقی، امور بازرسی و پاسخگویی به شکایات، حسابرسی داخلی، امور بین الملل، حراست، امور مجامع، امور اجرایی هیئت بدوی رسیدگی به تخلفات، بازرسی فنی، امور ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)، امور فن آوری اطلاعات و ارتباطات، و امور تخصصی بازرگانی.

از هفت مدیریت یاد شده، مدیریت گاز رسانی شامل ۳۰ شرکت گاز استانی است که در گستره جغرافیایی ایران به فعالیت هایی چون گاز رسانی به شهرها و روستاها، گاز رسانی به نیروگاهها و صتایع کشور و گاز رسانی به مراکز تجاری مشغول است.

همچنین شرکت ملی گاز ایران دارای چندین شرکت ستادی و پالایشی است که هر یک در حوزه های مختلف پالایش و نم زدایی، انتقال گاز، مهندسی و توسعه گاز، بازرگانی با مدیریت هایی مستقل مشغول فعالیت هستند. این شرکت ها عبارتند از:

  • شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران
  • شرکت انتقال گاز ایران
  • شرکت ذخیره سازی گاز طبیعی ایران
  • شرکت بازرگانی ایران
  • شرکتهای پالایش گاز

شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران یکی از شرکتهای تابعه شرکت ملی گاز ایران است. شرکت مهندسی و توسعه گاز بر اساس نظام اجرائی طرحهای صنعت نفت مسئول اجرای طرحهای کلان شرکت ملی گاز ایران می باشد که از لحاظ حجم پروژه های در دست اقدام، بزرگترین شرکت در مجموعه شرکت ملی گاز بوده و ۷۰% اعتبارات توسط این شرکت سرمایه گذاری می گردد. این شرکت متولی انجام ۱۲ طرح عمده شامل طراحی و ساخت خطوط انتقال گاز، ایتگاههای تقویت فشار گاز، توسعه پالایشگاهها و تاسیسات زیر بنائی به شرح زیر می باشد که ارزش طرحهای در دست اقدام بیش از ۲۰۰۰۰۰ میلیارد ریال و کل اعتبار مصوب شرکت در سال ۸۸ بیش از ۴۰۰۰۰ میلیلرد ریال بوده است.

این شرکت اساس نظام اجرائی طرحهای صنعت نفت پایه گذاری گردیده است و طبق ماده ۵ اساسنامه شرکت در زمینه های ذیل مجاز به انجام فعالیت می باشد:

  • انجام مطالعات اقتصادی و توجیهی طرحهایی که به شرکت محول می شود.
  • انجام امور مهندسی بنیادی و تفصیلی و اجرای کلیه طرحهای محوله.
  • طراحی، نظارت و اجرای کلیه عملیات مهندسی و ساختمان از جمله: احداث و توسعه سیستم های تولید و جمع آوری و انتقال نفت و گاز، تاسیسات سرچاهی، پالایشگاهها و تاسیسات نم زدائی، ذخیره سازی گاز طبیعی، خطوط انتقال، تغذیه و توزیع گاز، ایستگاه های تقویت و تقلیل فشار گاز و C.N.G ، سیستم مخابرات، تلمبه خانه ها، کارهای ساختمانی و زیر بنائی و انواع سازه های دریایی و تاسیسات مربوطه در داخل و خارج از کشور.
  • انجام کلیه عملیات تدارکاتی و تامین خرید کالاهای مورد نیاز از داخل و خارج از کشور.
  • انجام هرگونه فعالیت علمی، فنی، مالی، بازرگانی و خدماتی که برای توسعه عملیات شرکت لازم می باشد.

در حال حاضر هفت شرکت پالایشی مستقل زیر نظر مدیریت هماهنگی و نظارت بر تولید گاز طبیعی تشکیل شده که تولید و فراورش گاز طبیعی را بر عهده می باشند و پیش بینی می شود که با اجرا طرحهای توسعه ای پالایشی در پایان سال ۱۴۰۴ مجموع ظرفیت پالایش شرکت ملی گاز ایران به بیش از ۱۲۰۰ میلیون متر مکعب در روز بالغ گردد شرکت های پالایشی که در حال حاضر تحت مدیریت این شرکت فعالیت دارند عبارتند از:

  •  پالایشگاه گاز بید بلند، این پالایشگاه با ظرفیت ۲/۲۷ میلیون متر مکعب اسمی در روز، در حال حاضر ۳/۱۸ میلیون متر مکعب گاز مورد نیاز کشور را تولید می کند.
  • پالایشگاه گاز بید بلند ۲، این پالایشگاه با ظرفیت اسمی ۵۷ میلیون متر مکعب در روز در آینده نزدیک به بهره برداری می رسد.
  • پالایشگاه گاز پارسیان، این پالایشگاه با ظرفیت ۸۳ میلیون متر مکعب اسمی در روز، در حال حاضر ۲/۱۸ میلیون متر مکعب گاز مورد نیاز کشور را تولید می کند.
  • پالایشگاه گاز ایلام، فاز دوم این پالایشگاه (میمک) به ظرفیت ۳،۴ میلیون متر مکعب در روز، در دست ساخت قرار دارد.
  • پالایشگاه گاز فجرجم، این پالایشگاه در حال حاضر با تولید ۱۰۲ میلیون متر مکعب گاز در روز، بخشی از گاز مورد نیاز کشور را تأمین می کند.
  • پالایشگاه گاز سر خون و قشم، گاز خروجی از این پالایشگاه بالغ بر ۵/۱۵ میلیون متر مکعب در روز می باشد.
  • پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد، این پالایشگاه در حال حاضر روزانه با تولید ۲/۴۷ میلیون متر مکعب، بخشی از گاز کشور را تأمین می کند.
  • مجتمع پالایشگاه گاز پارس جنوبی

شرکت انتقال گاز ایران، نیز یکی از شرکتهای فرعی شرکت ملی گاز ایران است که از ابتدای تأسیس شرکت ملی گاز ایران در سال ۱۳۴۴ تحت مدیریت پالایش و انتقال گاز فعالیت داشت. در سال ۸۴ مدیریت انتقال از نظر ساختاری از بخش پالایش تفکیک و در پایان سال ۸۵ نیز به شرکت انتقال گاز تبدیل گردید. مهمترین وظیفه این شرکت دریافت گاز طبیعی، اتان، گاز مایع و مایعات گازی از منابع تولیدی داخلی و خارجی و انتقال به مبادی مصرف داخلی و پایانه های صادراتی است.

شرکت انتقال گاز ایران از ۵ حوزه مدیریتی و ۱۰ منطقه عملیاتی تشکیل شده است. که در مجموع عملیات استحفاظی بالغ بر ۲۷ هزار کیلومتر از خطوط گاز کشور را بر عهده دارد. توضیح اینکه، این حجم از خطوط احداث شده گاز از منابع استحصال تا پالایش و تا انتقال به منابع مصرف، به منزله شریان های اصلی انتقال گاز در سراسر کشور محسوب می شوند. بدیهی است که پیچیدگی و بزرگی کار تنها با ذکر ارقام و آمار دریافت نمی شود، اما تا همین اندازه اشاره شود که اطمینان از انتقال بیش از ۶۰۰ میلیون متر مکعب گاز از منابع استحصال تا منابع مصرف تا پایانه های صادراتی، جز در پرتو مسئولیت پذیری بیش از ۷۰۰۰ نیروی تلاشگر با مدیریت کردن به روی ۶۰ تأسیسات تقویت فشار قوی، و وجود ۲۰۰ دستگاه کمپرسور و اداره یک شبکه مدرن مخابراتی و تله متری، امکان پذیر نبود.

شرکت ذخیره سازی گاز ایران یکی دیگر از شرکت های مهمی است که در بهمن ۱۳۸۶ تأسیس شد. از آنجا که هر کشور باید به طور متوسط معادل ۷/۱۳ درصد از میزان مصرف خود را ذخیره کند، بنابراین اگر مصرف سالانه گاز در ایران حدود ۱۰۷ میلیارد متر مکعب در نظر گرفته شود، باید سالانه ۱۴ میلیارد متر مکعب گاز در کشور ذخیره گردد. پیرو همین واقعیت بود که شرکت ذخیره سازی با هدف ساماندهی، گسترش و تسریع فعالیت های ذخیره سازی گاز طبیعی در کشور تأسیس گردید و ادامه پروژه ها و همچنین تعریف اجرای پروژه های جدید را عهده دار شد و حرکت شتابنده ای برای بررسی و مطالعه در نقاط مختلف کشور به منظور مشخص کردن پتانسیل های ذخیره سازی گاز طبیعی آغاز و ۲۱۷ مخزن را طی یکسال مورد بررسی و مطالعه قرار داد. هم اکنون نیز این شرکت در حال اجرای پروژه های زیادی از جمله سراجه، شورجه، یورتشا، نصرآباد، قزل تپه، مختار و… می باشد.

 شرکت بازرگانی گاز ایران یکی دیگر از شرکتهای فرعی شرکت ملی گاز ایران است که در تاریخ ۱/۱۱/۸۶ در راستای اهداف و سیاست های کلان صنایع مرتبط با انرژی به ویژه صنایع نفت و گاز و پتروشیمی در زمینه اجرای پروژه های مهم و حیاتی به منظور استخراج، تولید، پالایش، انتقال، توزیع انرژی و فرآورده های آن در بخش های مختلف مصرف اعم از بخش خانگی، صنایع، نیروگاه ها و صادرات و همچنین جایگزینی انرژی های پاک و ارزان با سایر حامل های انرژی جهت انجام فعالیت های مشروحه ذیل تشکیل شده است:

  •  فعالیت های بازرگانی شامل بازاریابی، خرید، فروش، واردات، صادرات، حق العمل کاری کالا و تجهیزات و همچنین مشتقات هیدروکربوری اعم از گاز طبیعی (Natural Gas)، گاز مایع (Liquid Petroleum Gas)، گاز طبیعی مایع (Liquefied Natural Gas)، مایعات و میعانات گازی (Condensate)، گوگرد و سایر محصولات پالایشگاهی.
  • انجام فعالیت های خدمات کالائی شامل انبارداری، تشریفات گمرکی و سایر فعالیت های مرتبط.
  • ارائه خدمات فنی، تخصصی، بازرسی فنی کالا، به روز رسانی و طبقه بندی کالا، تهیه بانک منابع تأمین کالا و سایر خدمات مرتبط.

تعاریف سیستم های گاز رسانی شهری

عبارات و اصطلاحات ذیل هنگامی که در قراردادهای فروش گاز طبیعی ،تعرفه ها و مقررات و شرایط استفاده از گاز طبیعی بکار روند معانی و مفاهیم ذیل را خواهند داشت .

شرکت
منظور شرکت ملی گاز ایران و یا شرکتهای گاز استانی / شهری است .

گاز طبیعی
مخلوطی است از گاز متان و مقدار جزیی ترکیبات دیگر .

متقاضی
عبارت است از شخص حقیقی یا حقوقی که تقاضای استفاده از گاز طبیعی را از شرکت بنماید .

اشتراک
عبارت است از امکان استفاده مجاز از گاز طبیعی که از طریق نصب خط انشعاب و وسایل اندازه گیری لازم طبق مقررات محقق می شود .

مشترک
عبارت است از شخص حقیقی یا حقوقی که نسبت به پرداخت هزینه های مربوطه طبق ضوابط اقدام و شماره اشتراک به وی تخصیص یافته باشد .

پیمان فروش گاز طبیعی
عبارت است از قراردادی که فی مابین شرکت و متقاضی منعقد و طبق مفاد آن جریان گاز مشترک دایر می گردد .

تامین گاز طبیعی
تامین گاز طبیعی عبارت است از عرضه گاز طبیعی با مشخصات مندرج در پیمان فروش گاز طبیعی در نقطه تحویل اعم از اینکه مشترک از آن استفاده بنماید یا ننماید .

انواع مشترک (از لحاظ مقدار مصرف ):

  • مشترک جزء
    به مشترکی اطلاق میگردد که از گاز طبیعی با فشار ۴/۱ پوند بر اینج مربع استفاده و حداکثر مصرف ساعتی مورد تقاضای وی کمتر یا برابر با ۱۶۰ متر مکعب باشد .
  • مشترک عمده
    به مشترکی اطلاق میگردد که از گاز طبیعی با فشار بیش از ۴/۱ پوند بر اینچ مربع استفاده و یا حداکثر مصرف ساعتی مورد تقاضای وی بیشتر از ۱۶۰ متر مکعب باشد .

انواع مشترک ( از لحاظ نوع مصرف )

  • مشترکین خانگی
    به مشترکینی اطلاق می گردد که از گاز طبیعی برای مصارف گرمایش یا سرمایش واحدهای مسکونی ( مکانی برای زندگی که به تشخیص شرکت حداقل دارای یک اتاق و یک آشپزخانه و سرویس متناسب با عرف محل سکونت باشد ) و سایر وسایل و تجهیزات متعارف استاندارد گازسوز خانگی استفاده می نمایند .
  • مشترکین عمومی
    به مشترکینی اطلاق می گردد که از گاز طبیعی جهت مصارف غیرخانگی و غیرصنعتی استفاده می نمایند و در گروه های ذیل تقسیم بندی می شوند:

    • اماکن و تاسیسات دولتی ( عمومی ) شامل اماکن و تاسیسات ادارات ، ارگان ها ، نهادها ، و سازمان های زیر نظر مقام رهبری ، قوای سه گانه ، شهرداری ، نیروهای نظامی و انتظامی.
    • کسب و خدمات ( تجاری) که از گاز طبیعی برای کسب و یا گرمایش محل خدمات استفاده می نمایند و هر نوع مصرفی که با هیچ یک از تعرفه های دیگر تطابق نداشته باشد مشمول این نوع می گردد.
    • آموزشی
      شامل مراکز فرهنگی ، آموزشی و ورزشی دولتی ، غیر دولتی ، تعاونی و خصوصی نظیر کتابخانه ها ، موزه ها ، مهد کودک ها ، کودکستان ها ، مدارس ، اردوگاه های دانش آموزی ، دانشگاه ها ، مراکز آموزش فنی و حرفه ای ، مدارس و حوزه های علوم دینی ، اماکن مقدسه ذهبی ، مساجد ، حسینیه ها ، باشگاه های ورزشی و مراکز شبانه روزی نگهداری معلولان و بیمارستان های آموزشی که تایید لازم را از سوی مراجع ذیصلاح ارائه نمایند.
    • نانوایی ها و گرمابه های سنتی ( ویژه تجاری) که دارای پروانه معتبر از مراجع ذیصلاح باشند.
  • مشترک صنعتی
    به مشترکینی اطلاق می گردد که از گاز طبیعی جهت گرمایش ، و تولید نیرو به منظور تامین احتیاجات صنعتی و یا در فرایند تولید با انجام عملیاتی در دستگاه های خود ماده خام و یا محصولی تمام شده ای تبدیل می کنند و در چهار گروه ذیل معرفی می گردند:

    • گروه ۱ : واحدهای دارای پروانه صنعتی معتبر از مراجع رسمی ذیربط ، واحدهای صنعتی ، کشاورزی ، دامپروری ، هتل ها و مسافرخانه ها
    • گروه ۲ : پالایشگاه و تلمبه خانه ها ( در مالکیت وزارت نفت ) ، پتروشیمی تولید کود اوره ، سایر پتروشیمی های دولتی
    • گروه ۳ : نیروگاه ها ( در مالکیت وزارت نیرو)
    • گروه ۴ : حمل و نقل ( برای ایستگاه های سوخت گیری گاز طبیعی فشرده CNG )

وسایل اندازه گیری و کنترل
این وسایل عبارتند از کنتور یا کنتورها ، رگولاتورها ، شیرهای قطع سریع و شیرهای اطمینان ، فیلترها و سایر ملحقات و کلیه وسایل مربوطه که به منظور سنجش مقدار گاز مصرفی ، تنظیم و تثبیت فشار گاز مصرفی ، محدودیت و برقراری ایمنی و تمیز نمودن گاز مصرفی بر طبق قرارداد در محل مورد تایید شرکت نصب می شود .

ایستگاه مشترکین عمده
عبارت است از تاسیسات و وسایل اندازه گیری و کنترل گاز مصرفی مشترک که در مالکیت شرکت می باشد .

کنتور
دستگاهی است که به وسیله آن مقدار مصرف گاز اندازه گیری می شود .

ظرفیت ایستگاه
عبارت است از حداکثر مقدار گازی که در شرایط استاندارد در مدت یک ساعت از کنتور / ایستگاه قابل عبور می باشد .

رگولاتور ( فشارشکن )
دستگاهی است که به وسیله آن فشار گاز مصرفی مشترک مطابق قرارداد تنظیم می گردد.

خطوط انتقال
عبارت است از خطوط لوله اصلی گاز با فشار بیشتر از ۱۷ بار (۲۵۰ پوند بر اینچ مربع ) که گاز مورد نیاز مصرف کنندگان را از منابع اصلی گاز منتقل می نماید .

ایستگاه های ورودی شهر
عبارت است از محل تاسیسات و نصب وسایل اندازه گیری و کنترل گاز طبیعی ورودی شبکه تغذیه از خطوط انتقال . در این ایستگاه ها فشار گاز موجود در خطوط لوله به فشار ۱۷ بار( ۲۵۰ پوند بر اینچ مربع ) و کمتر کاهش داده می شود تا وارد شبکه تغذیه شود .

شبکه تغذیه
شبکه تغذیه عبارت است از کلیه خطوط شهری که گاز طبیعی با فشار ۱۷ بار ( ۲۵۰ پوند بر اینچ مربع ) را از ایستگاه های ورودی شهری به ایستگاه های داخل شهری هدایت می کند .

ایستگاه های داخل شهری
عبارت است از محل تاسیسات و نصب وسایل اندازه گیری و کنترل گاز طبیعی شبکه شهری از شبکه تغذیه . در این ایستگاه ها ، فشار گاز طبیعی از ۱۷ بار ( ۲۵۰ پوند بر اینچ ) به ۴ بار ( ۶۰ پوند بر اینچ ) کاهش داده می شود .

شبکه توزیع
عبارت است از لوله های شبکه شهری که گاز طبیعی با فشار ۴ بار ( ۶۰ پوند بر اینچ مربع ) را از ایستگاه های داخل شهری به محل های مصرف هدایت می کند .

فشار استاندارد
فشار استاندارد در شرایط استاندارد گاز طبیعی برابر ۰۱۳۲۵/۱ بار معادل ۶۹۶/۱۴ پوند براینچ مربع می باشد .

فشار گاز تحویلی به مشترک
انواع فشار گاز تحویلی به مشترک با توجه به نوع کنتور/ایستگاه به شرح ذیل می باشد:

  • فشار ۴/۱ پوند بر اینچ مربع
    فشار ۶۰ پوند بر اینچ مربع ( در ایستگاه های اندازه گیری ، فشار از ۴۵ تا ۶۰ پوند بر اینچ مربع متغیر است )
    فشار ۲۵۰ پوند بر اینچ مربع ( در ایستگاه های اندازه گیری ، فشار از ۱۵۰ تا ۲۵۰ پوند بر اینچ مربع متغیر است )
    فشار ۴۰۰ پوند بر اینچ مربع و بیشتر

دمای استاندارد
دمای استاندارد در شرایط استاندارد گاز طبیعی برابر ۵۶/۱۵ درجه سانتیگراد معدل ۶۰ درجه فارنهایت می باشد

متر مکعب استاندارد
معادل حجمی از گاز طبیعی است که فضایی معادل یک متر مکعب را در شرایط استاندارد ( از نظر فشار و دما ) اشغال نماید .

علمک
علمک گاز قسمت انتهایی خط انشعاب گاز می باشد که جهت نصب رگولاتور بر روی آن در مجاورت و متکی به ملک مصرف کننده قرار می گیرد و گاز یک یا چند مشترک را تامین می نماید .

خط انشعاب
به خط یا خطوطی اطلاق می شود که گاز مصرف کنندگان را از طریق خطوط انتقال یا تغذیه و یا شبکه توزیع تا نقطه تحویل گاز تامین می نماید .

انشعاب موقت
به نوعی انشعاب اطلاق می شود که در صورت درخواست مشترک بدون دریافت هزینه برقراری انشعاب و با دریافت هزینه های نتعلقه ( کالا و اجرا ) به طور موقت توسط شرکت نصب و تا زمان مورد توافق طرفین یا انصراف و یا درخواست تبدیل آن به انشعاب دائم ، میزان گاز مصرف شده براساس بالاترین نرخ تعرفه که از سوی شرکت تعیین می گردد اخذ خواهد شد .
تبصره : درخصوص واحدهای صنعتی بالاترین تعرفه صنعتی اعمال می گردد .

هزینه برقراری انشعاب
مبلغی است که به تناسب ظرفیت کنتور/ایستگاه اندازه گیری بابت اعطاء امتیاز اشتراک گاز طبیعی و تامین قسمتی از هزینه های تمام شده تاسیساتی که خطوط انتقال و خطوط تغذیه و شبکه توزیع را به تاسیسات مشترک متصل می نماید از مشترک اخذ می گردد .

گاز بهاء
عبارت است از بهای یک متر مکعب استاندارد گاز طبیعی که متناسب با نوع مصرف مشترک تعیین می گردد ( مبنای محاسبه میزان مصرف گاز طبیعی برای مشترکین جزء رقم شماره انداز و برای مشترکین عمده مترمکعب استاندارد می باشد ) .

قرائت دستگاه اندازه گیری/کنتور
قرائت دستگاه اندازه گیری به منظور محاسبه مصرف و صدور صورتحساب گاز مشترک در فواصل زمانی تعیین شده توسط شرکت انجام خواهد شد .

دوره مصرف
عبارت از فاصله زمانی دو قرائت متوالی دستگاه اندازه گیری گاز مصرفی مشترک.

نقطه تحویل
عبارت است از نقطه ای که تاسیسات مشترک متصل می شود .

باز فروش گاز طبیعی
عبارت است از فروش گاز طبیعی توسط مشترک ( مشترکین ) به اشخاص ثالث در محدوده اشتراک واگذار شده براساس مقررات

تعرفه های فروش گاز طبیعی
عبارت است از مبالغ گازبها ، براساس مقررات و شرایط استفاده از گاز طبیعی که جهت مقاطع زمانی خاص تعیین می گردد.


دریافت فایلهای آموزشی

۱- راهنمای طراحی شبکه های گازرسانی-۳۹۴ صفحه- PDF- شرکت ملی گاز ایران

فهرست مطالب:

  • فصل اول- مقدمات
  • فصل دوم- فرمولهای طراحی، تجزیه و تحلیل تنشها و محاسبه شبکه های حلقوی
  • فصل سوم- اطلاعاتی در زمینه نشت یابی و کنترل نشت و زلزله
  • فصل چهارم- برنامه زمان بندی به روش مسیر بحرانی
  • فصل پنجم- اصول و مبانی طراحی شبکه گازرسانی
  • فصل ششم- مدارک مورد نیاز پیمان
  • فصل هفتم- دستور العمل استفاده از برنامه محاسبات پارامترهای مختلف خطوط لوله و محاسبات تنشهای وارد بر لوله های مدفون

۲- مجموعه مقررات و شرایط استفاده از گاز طبیعی- ویرایش ۱۳ دی ۱۳۹۶- تعداد صفحات: ۶۶- PDF

فهرست مطالب:

  • فصل اول- تعاریف
  • فصل دوم- مقـررات و شـرایط استفـاده از گاز طبیعی
  • فصل سوم- هزینه ها
  • فصل چهارم- انشعاب موقت
  • فصل پنجم- موارد خاتمه قرارداد
  • فصل ششم- ضمائم و جداول

۳- گازرسانی- کتاب تاسیسات- ۲۴ صفحه- PDF

فهرست مطالب:

  • تعاریف
  • شبکه لوله کشی گاز خانگی و تجاری
  • روش محاسبه قطر لوله کشی گاز خانگی و تچاری
  • جزئیات لوله کشی گاز خانگی و تجاری
  • شبکه لوله کشی گاز صنعتی
  • روش محاسبه لوله کشی گاز صنعتی
  • جزئیات لوله کشی گاز صنعتی
  • جداول گوناگون

۴- دوره استانداردهای لوله کشی گاز واحدهای خانگی و تجاری- ۹۱ صفحه- PDF

۵- نصب کنتور و رگـولاتـور- ۶ صفحه- PDF- شرکت ملی گاز ایران

۶- نکات اجرایی لوله کشی گاز- ۶ صفحه- PDF- محمود حاتم

۷- نکاتی در رابطه با گازرسانی- ۳۴ صفحه- PDF- مهندس عزیزی نژاد

۸- ایمنی گاز طبیعی در گازرسانی- ۱۱۴ صفحه- PDF- شرکت ملی گاز ایران

فهرست مطالب

  • فصل اول :آشنایی با گاز طبیعی
  • فصل دوم :آشنایی با گاز طبیعی از تولید تا مصرف
  • فصل سوم :بودار کنندگی گاز طبیعی و خطرات آن
  • فصل چهارم: Cgs
  • فصل پنجم :ایمنی مربوط به ایستگاههای تقلیل فشار
  • فصل ششم :تعمیرات در شبکه
  • فصل هفتم :ایمنی در تعمیرات،اتصال نهائی، تخلیه و تزریق گاز،حفاری، و ورود به حوضچه ها
  • فصل هشتم:مقررات صدور پروانه کار (آشنایی با انواع مجوزها)
  • فصل نهم :گاز سنج ها
  • فصل دهم :اصول نشت یابی و گاز سنجی و شناخت دستگاه های آن
  • فصل یازدهم :اصول کاربرد لوازم ضد انفجار و طبقه بندی مناطق خطر
  • فصل دوازدهم :ایمنی مصرف کنندگان گاز طبیعی

۹- بازرسی گاز- محاسبات و نکات گازرسانی- دکتر مهرزاد خراسانی- ۷۸ صفحه- PDF

فهرست مطالب

  • نکات مرتبط با طراحی و بازرسی گاز
  • تعیین کافی یا ناکافی بودن حجم فضا (در صورت لزوم) تامین هوای احتراق و سایز دریچه های دائم
  • باید ها و نباید ها در بازرسی گاز
  • شرایط عبور لوله گاز از اماکن مختلف
  • هفتاد و دو نکته که بازرسان گاز باید در نظر داشته باشند
  • نصب دودکش
  • پرسش ها و پاسخ ها در بازرسی گاز
  • پیوست ها

۱۰- مجموعه نکات فنی بازرسی گاز- مهندس فرشاد سرایی

۱۱- تجزیه و تحلیل حوادث مشترکین گاز طبیعی با تکیه بر موضوعات مهم پیشگیرانه و نکات عبرت انگیز (طی سال ۱۳۹۳)- ۹۴ صفحه- PDF

هدفهای رفتاری- پس از پایان آموزش این فصل از هنرجو انتظار می رود:
  • انتخاب مسیر لوله کشی گاز را توضیح دهد.
  • تهیه نقشه های سیستم لوله کشی گاز را توضیح دهد.
  • لوله کشی رابط را توضیح دهد.
  • چگونگی استفاده از کلکتور را شرح دهد.
  • نمادها در نقشه کشی گازرسانی را بیان کند.
  • چگونگی ترسیم نقشه لوله کشی گاز را توضیح دهد.
  • محدودیت ها و ممنوعیت نصب دستگاه های گازسوز را توضیح دهد.
  • موقعیت قرارگیری شیرهای مصرف گاز را بیان کند.
  • چگونگی انتخاب کنتور را توضیح دهد.
  • نقشه خوانی پلان و ایزومتریک لوله کشی گاز را انجام دهد.
  • نقشه های پلان را ترسیم کند.
  • نقشه های ایزومتریک لوله کشی را ترسیم کند.
  • جدول های مربوط به نقشه های گازرسانی را کامل کند.

۱۳- سیستم گازرسانی کوره های صنعت سیمان- ۷ صفحه- PDF- مهندس فرشاد سرایی

۱۵- فیلم عملکرد فیوز گاز

۱۶- فیلم کاربرد فیوز گاز در بازرسی

۱۷- سیستمهای اندازه گیری هوشمند و کنتور هوشمند گاز-۷ صفحه- PDF

۱۸- جدول مصارف گاز لوازم خانگی و صنعتی

۱۹– مدیریت مصرف انرژی در انرژی ســاختمـــان- ۲۷۷ صفحه- PDF

فهرست مطالب

  • فصل اول – مبانی صرفه جویی انرژی حرارتی
  • فصل دوم – مدیریت انرژی در سیستمهای تولید و توزیع بخار
  • فصل سوم – روشها و تجهیزات اندازهگیری انرژی حرارتی
  • فصل چهارم – سیستمهای جدید صرفهجویی انرژی حرارتی
  • فصل پنجم – مدیریت مصرف انرژی در ساختمان

۲۰- چند راه کار ساده جهت کاهش هزینه قبض گاز در فصل زمستان- مهندس فرشاد سرایی

۲۱- نمونه گزارش کارآموزی نظارت بر لوله کشی گاز طبیعی

۲۲- نرم افزار اندروید استاندارد IGS- استاندارد گاز ایران

۲۳ – نرم افزار اندروید طراحی لوله کشی گاز

۲۴- نرم افزار اندروید سایزینگ لوله کشی گاز خانگی

۲۵- نرم افزار اندروید سایزینگ لوله کشی گاز


این پیام تبلیغاتی است

استخدام | اینستاگرام | اپ اندروید | اپ آیفون


+

3 دیدگاه

  1. بالابر

    on اسفند ۱۰, ۱۳۹۶ - پاسخ

    متشکرم از مطالبی که به اشتراک میذارید،موفق باشید

  2. ریمل مک

    on اسفند ۶, ۱۳۹۶ - پاسخ

    سایتتون واقعا حرف نداره
    خدا قوت

  3. سمعک

    on بهمن ۲, ۱۳۹۶ - پاسخ

    سلام و تشکر فراوان برای اشتراک گذاری خوبتون
    وب سایت خیلی خوب و کاربردی ای دارید
    به امید موفقیت های روز افزون.

دیدگاهتان را بنویسید